Giriş YapÜye Ol
Üye Sayımız;1505



Çözünürlük Dengesi Konu Anlatımı

Çözünürlük dengesi konu anlatımından önce kimyasal tepkimelerde denge konu anlatımına çalışarak bilgilerinizi tazeleyebilirsiniz 🙂

Çözünürlük Dengesi

Çözünürlük Dengesi: Bazı katıların sudaki çözünürlüğü çok azdır. Böyle katıların suda çözünme tepkimeleri çift (⇌) yönlüdür. Bir süre sonra çözünme hızı ile çökelme hızı birbirine eşit olur ve sistem dengeye ulaşır. Bu olaya çözünürlük dengesi denir.

  • Çözünürlük dengesi doygun çözeltilerde oluşur.

Çözünürlük Çarpımı (Kç veya Kçç): Doygun çözeltilerdeki iyon derişimleri çarpımına denir. Kç veya Kçç ile gösterilir.

ABm(k) ⇌ A+x(aq) + mB(aq) Kç=[A+x].[B]m
PbI2(k) ⇌ Pb2+(aq) + 2I2-(aq) Kç=[Pb2+][I]2

Önemli Not

Kç ‘nin sayısal değeri sadece sıcaklığı bağlı olarak değişir.

  • Endotermik tepkimelerde sıcaklık↑ arttırılırsa Kç↑ büyür.
  • Ekzotermik tepkimelerde sıcaklık↑ arttırılırsa Kç↓ küçülür.

Açıklayıcı Örnek 1
AB2 tuzunun belirli bir sıcaklıkta çözünürlük çarpımı 6×10-9‘dur. Buna göre AB2 tuzunun saf sudaki çözünürlüğü nedir?

AB2(k) A2+(aq) + 2B(aq)
x M x M 2x M Kçç = [A2+].[B]2
Kçç = x . (2x)2
Kçç = 4x3
4x3 = 6×10-9 x = 1,14 x 10-3 M

1. Çözünürlük Dengesine Etki Eden Faktörler

  1. Maddenin Cinsi
  2. Sıcaklık
  3. Ortak İyon Etkisi : İyonik maddenin çözündüğü ortamda yapısındaki iyonlardan biri bulunuyorsa çözünürlük↓ azalır. Ortak iyon derişimi↑ arttıkça çözünürlük↓ azalır.

2. Çökelti Oluşumu / Yalancı Çözünürlük (Ki)

Birden fazla çözelti birbirine karıştırılırsa katı bir madde oluşabilir ve sıvı fazdan ayrılabilir. Bu olaya çökelme, biriken katıya çökelti denir. Burada üç durum söz konusudur.

  • Ki < Kç ise çözelti doymamıştır ve çökme olmaz.
  • Ki > Kç ise çözelti aşırı doymuştur. Eşitlik sağlanıncaya kadar çökme devam eder.
  • Ki = Kç ise çözelti doymuştur.
Açıklayıcı Örnek 2
 1×10-3 M NaBr ile 5×10-2 M AgNO3 çözeltileri eşit hacimde birbirine karıştırılıyor. AgBr ‘nin Kçç = 5×10-11 olduğuna göre bir çökelme olur mu? Açıklayınız.

Çözüm:  * Eşit hacimlerde karıştırıldığı için hacim ikiye bölünür.
[Ag+] = 5×10-2 / 2 = 0,025 M  
[Br] = 1×10-3 / 2 = 5×10-4 M ⇒ Ki > Kçç olduğundan dolayı çökelme gözlenir.
 
Ki = [Ag+].[Br] = 0,025 x 5×10-4 = 1,25×10-5

 

3. Seçimli Çöktürme

Bir çözeltide bulunan iyonlardan birini veya bir kaçını çöktürüp diğerlerinin çözeltide bırakılması işlemine seçimli çöktürme denir.


 Konu anlatımı ve örnek soruların sonuna geldiniz 🙂 Anlayamadıklarınızı ve çözemediğiniz soruları yorum kısmında veya Kimya Ödev ve Soru Gönder formundan bizlere gönderebilirsiniz. Konu anlatımına puan vermeyi unutmayın 🙂 Sitemizi ziyaret ettiğiniz için teşekkür ederiz. 🙂 

 

Lütfen bu konuyu değerlendirin.
[Toplam: 1 Ortalama: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir