Giriş YapÜye Ol



Etiket Arşivi: Aşırı Doymuş Çözelti

Çözünürlük Dengesi Konu Anlatımı

Çözünürlük dengesi konu anlatımından önce kimyasal tepkimelerde denge konu anlatımına çalışarak bilgilerinizi tazeleyebilirsiniz 🙂

Çözünürlük Dengesi

Çözünürlük Dengesi: Bazı katıların sudaki çözünürlüğü çok azdır. Böyle katıların suda çözünme tepkimeleri çift (⇌) yönlüdür. Bir süre sonra çözünme hızı ile çökelme hızı birbirine eşit olur ve sistem dengeye ulaşır. Bu olaya çözünürlük dengesi denir.

  • Çözünürlük dengesi doygun çözeltilerde oluşur.

Çözünürlük Çarpımı (Kç veya Kçç): Doygun çözeltilerdeki iyon derişimleri çarpımına denir. Kç veya Kçç ile gösterilir.

ABm(k) ⇌ A+x(aq) + mB(aq) Kç=[A+x].[B]m
PbI2(k) ⇌ Pb2+(aq) + 2I2-(aq) Kç=[Pb2+][I]2

Önemli Not

Kç ‘nin sayısal değeri sadece sıcaklığı bağlı olarak değişir.

  • Endotermik tepkimelerde sıcaklık↑ arttırılırsa Kç↑ büyür.
  • Ekzotermik tepkimelerde sıcaklık↑ arttırılırsa Kç↓ küçülür.

Açıklayıcı Örnek 1
AB2 tuzunun belirli bir sıcaklıkta çözünürlük çarpımı 6×10-9‘dur. Buna göre AB2 tuzunun saf sudaki çözünürlüğü nedir?

AB2(k) A2+(aq) + 2B(aq)
x M x M 2x M Kçç = [A2+].[B]2
Kçç = x . (2x)2
Kçç = 4x3
4x3 = 6×10-9 x = 1,14 x 10-3 M

1. Çözünürlük Dengesine Etki Eden Faktörler

  1. Maddenin Cinsi
  2. Sıcaklık
  3. Ortak İyon Etkisi : İyonik maddenin çözündüğü ortamda yapısındaki iyonlardan biri bulunuyorsa çözünürlük↓ azalır. Ortak iyon derişimi↑ arttıkça çözünürlük↓ azalır.

2. Çökelti Oluşumu / Yalancı Çözünürlük (Ki)

Birden fazla çözelti birbirine karıştırılırsa katı bir madde oluşabilir ve sıvı fazdan ayrılabilir. Bu olaya çökelme, biriken katıya çökelti denir. Burada üç durum söz konusudur.

  • Ki < Kç ise çözelti doymamıştır ve çökme olmaz.
  • Ki > Kç ise çözelti aşırı doymuştur. Eşitlik sağlanıncaya kadar çökme devam eder.
  • Ki = Kç ise çözelti doymuştur.
Açıklayıcı Örnek 2
 1×10-3 M NaBr ile 5×10-2 M AgNO3 çözeltileri eşit hacimde birbirine karıştırılıyor. AgBr ‘nin Kçç = 5×10-11 olduğuna göre bir çökelme olur mu? Açıklayınız.

Çözüm:  * Eşit hacimlerde karıştırıldığı için hacim ikiye bölünür.
[Ag+] = 5×10-2 / 2 = 0,025 M  
[Br] = 1×10-3 / 2 = 5×10-4 M ⇒ Ki > Kçç olduğundan dolayı çökelme gözlenir.
 
Ki = [Ag+].[Br] = 0,025 x 5×10-4 = 1,25×10-5

 

3. Seçimli Çöktürme

Bir çözeltide bulunan iyonlardan birini veya bir kaçını çöktürüp diğerlerinin çözeltide bırakılması işlemine seçimli çöktürme denir.


 Konu anlatımı ve örnek soruların sonuna geldiniz 🙂 Anlayamadıklarınızı ve çözemediğiniz soruları yorum kısmında veya Kimya Ödev ve Soru Gönder formundan bizlere gönderebilirsiniz. Konu anlatımına puan vermeyi unutmayın 🙂 Sitemizi ziyaret ettiğiniz için teşekkür ederiz. 🙂 

 

Karışımlar Konu Anlatımı

Karışımlar Konu Anlatımı

Karışımlar konu anlatımına hoşgeldiniz. Bu konu sözel ağırlıklı bir konu olmakla beraber aşağıda verdiğimiz kavramları öğrenerek sınavlarda çıkan birçok soruyu cevaplayabilirsiniz. Kafanıza takılan soruları yorum kısmında sorabilirsiniz. gulen-surat

Bir bardak çaya iki tane kesme şeker attığımızda şeker çözünür ve bardağa baktığımızda sadece çayı görürüz. Peki 3, 4, 5 ,10, 15 tane kesme şekeri aynı bardağa atıp karışıtırırsak hepsi çözünür mü yoksa arta kalan şekerler olur mu?

Temel Kavramlar

Karışım: Birden fazla maddenin kimyasal özellikleri kaybetmeden bir araya gelmesiyle oluşan madde topluluğudur.
Homojen Karışım: Bakıldığında her tarafında aynı renge sahip karışımlardır. Tek görünümlüdür.
Heterejon Karışım: Bakıldığında tek görünüme sahip olmayan ve içindeki taneciklerin veya farklı renklerinde gözüktüğü karışımlardır. 4 ‘e ayrılır.
Süspansiyon: Katı – Sıvı karışımlardır. Örnek: Su – Kum
Emülsiyon: Sıvı – Sıvı karışımlardır. Örnek: Su – Zeytinyağı
Aerosol: Katı veya Sıvı – Gaz karışımlardır. Örnek: Spreyler
Kolloid: Bir maddenin katı üzerinde asılı kalmasıyla oluşurlar. Gözle görülemezler ancak heterojen karışımlardır. Lazer ışınıyla görülebilirler. Örnek: Boyalar
Çözelti: Bir maddenin başka bir madde içinde dağılarak, homojen karışım oluşturması olayına çözünme, elde edilen karışıma da çözelti denir.


Katı Çözelti: Çözücüsü katı olan çözeltilerdir.
Sıvı Çözelti: Çözücüsü sıvı olan çözeltilerdir.
Gaz Çözelti: Çözücüsü gaz olan çözeltilerdir.
Amalgam: Civanın metallerle yaptığı karışımlara denir. Örnek: Eskiden kullanılan diş dolguları.
Doymuş Çözelti: Çözücünün çözebileceği en fazla miktarda madde çözmesiyle oluşan çözeltilerdir.
Doymamış Çözelti: Çözücünün çözebileceği en fazla miktarda madde çözmemesiyle oluşan çözeltilerdir. Daha da madde çözebilir.
Aşırı Doymuş Çözelti: Çözücünün çözebileceği en fazla miktarda maddeden fazla miktarda madde çözmesiyle oluşan çözeltilerdir. Bir süre sonra fazla kısım dibe çöker.
Seyreltik Çözelti: Az miktarda çözünen içeren çözeltilerdir.
Derişik Çözelti: Çok miktarda çözünen içeren çözeltilerdir.
İyon – Dipol Etkileşimi: Bir iyonun polar bir molekül ile etkileşimidir.
Dipol – Dipol Etkileşimi: İki polar molekülün zıt kutuplarının birbirlerini çekmesiyle oluşur.
İndüklenmiş Dipol: İyonik halden bir anlık dipol hale geçmesine denir.
Karışımlarda Benzerlik İlkesi: Kısaca benzer benzeri çözer diyebiliriz.
Çözünürlük: Çözücünün çözücüyü maksimum çözme kapasitesine denir.
Kütlece Yüzde: 100 Gr çözücüde çözünen maddenin kütlesidir. (m/m)
Hacimce Yüzde: Sıvı – Sıvı çözünenlerde kullanılır. (V/V)   
ppm: Milyonda bir birime verilen isimdir. 
ppb: Milyarda bir birime verilen isimdir.
Osmotik Basınç: Suyun meydana getirdiği basınçtır.
Koligatif Özellik: Tanecik sayısına bağlı özelliklerdir.
Donma Noktası Alçalması: Çözeltide çözünen maddeye bağlı olarak donma noktasının alçalmasına denir.
Kaynama Noktası Yükselmesi: Çözeltide çözünen maddeye bağlı olarak kaynama noktasının yükselmesine denir.
Adsorpsiyon: Basit bir ifadeyle bir maddenin başka bir madde üzerine tutunmasıdır.
Karışımların Genel Özellikleri

  • Karışımı oluşturan maddeler kimyasal özellikleri kaybetmezler.
  • Karışımlar saf değildirler.
  • Fiziksel yollarla ayrıştırılabilirler.
  • Karışımların erime ve kaynama noktaları çözünenin derişimine bağlı olduğundan sabit değildir.
  • Karışımların öz kütleleri sabit değildir.
  • Karışımın yapısında farklı cins molekül veya atom vardır.
  • Karışımda bulunan maddelerin miktarı arasında sabit bir oran yoktur.

Bazı Karışım Ayırma Yöntemleri

  • Ayıklama: Gözle görülebilen farklı taneciklerin ayrılmasıdır. El veya farklı bir araçla yapılabilir.
  • Eleme: Farklı taneciklere sahip karışımların elek ile ayrılmasıdır.
  • Süzme: Katı ve sıvıdan oluşan karışımların ayrılmasıdır.
  • Çöktürme: Yoğunluk farkından karışımdaki maddelerden ağır olanın dibe çökmesidir. Kum – Su gibi.
  • Kristallendirme: Sıcaklığın düşürülmesiyle çözünürlüğü azalan maddenin katı olarak ayrılmasıdır.
  • Damıtma: Karışımdaki maddelerin buharlaştırılarak, ayrı yoğunluklarda ayrılmasıdır.

Formül Kağıdı

 % Kütlece Yüzde = Çözünenin Kütlesi (gram) / Çözeltinin Kütlesi (gram) x100

% Hacimce Yüzde = Çözünenin Hacmi (mililitre) / Çözeltinin Hacmi (mililitre) x100