Giriş YapÜye Ol



Etiket Arşivi: İndikatör

Asitler, Bazlar ve Tuzlar Konu Anlatımı

Asitler, Bazlar ve Tuzlar Konu Anlatımı

Asit: Su ile tepkimeye girdiğinde hidrojen iyonları üreten hidrojen bileşiğidir. Hidrojen iyonları çözeltiyi asidik yapar.

Asitlerin Genel Özellikleri

  • Asitlerin tatları ekşidir.
  • Turnusol kağıdını mavi renkten kırmızı renge çevirme özelliğine sahiptirler.
  • Bazlarla tepkimeye girdiklerinde tuz ve su oluştururlar.
  • Asitler ciltle temas ettiğinde yanıcı bir his uyandırırlar.
  • pH değerleri 7’den küçüktür.
  • Asitler suda çözündüklerinde elektrik akımını iletirler.

Baz: Sulu çözeltilerinde hidroksit (OH) iyonu bulunduran maddelere denir.

Bazların Genel Özellikleri

  • pH değerleri 7’den büyüktür.
  • Bazlar Suda iyonlaşabilirler.
  • Bazlar suda çözündüklerinde elektrik akımını iletirler.
  • Bazların tatları acıdır.
  • Elde kayganlık hissi yaratırlar.
  • Turnusol kağıdını kırmızı renkten mavi renge çevirme özelliğine sahiptirler.

İndikatör: Belirteç olarakta bilinir. Herhangibir maddenin test edildiği ortamda bulunup bulunmadığı gösteren araçlara (maddelere) indikatör denir.

Bazı Kuvvetli Asit ve Kuvvetli Bazların Tepkimeleri

Bazı Kuvvetli Asitlerin Reaksiyonları
H2SO4 —————–> H+(aq) + HSO4(aq)
HClO3 —————–> H+(aq) + ClO3(aq)
HBr —————–> H+(aq) + Br(aq)
HClO4 —————–> H+(aq) + ClO4(aq)
Bazı Kuvvetli Bazların Reaksiyonları
KOH ——————-> K+(aq) + OH(aq)
RbOH —————–> Rb+(aq) + OH(aq)
Sr(OH)2 ——————> Sr2+(aq) + 2OH(aq)  (Çok çözünmez.)
Ba(OH)2 —————–> Ba2+(aq) + 2OH(aq) (Çok çözünmez.)

 

Kuvvetli asit ve bazlar bunlarla sınırlı değildir. İlerleyen konularda daha fazla örnek vereceğiz.

Bazı Asit – Baz Tanımları

Arrhenius; Suya H3O+ veren maddeler asit, OH veren maddeleri baz olarak tanımlamıştır.
Bronsted-Lowry; Proton veren madderler asit, proton veren maddeleri baz olarak tanımlamıştır.
Lewis; Bir çift elektron çifti alabilen maddelere asit, bir çift elektron çifti verebilen maddeleri baz olarak tanımlamıştır.

Asit-Baz Tepkimeleri

Hayatımızın her anında tepkimeler bizimle birliktedir. Örneğin; yemek yerken mideye inen besin önce mide asidi tarafından parçalanır. Daha sonra diğer işlemler yapılır. Mesela lavabo temizlerken de aslında birçok tepkime olur. Kısacası asitler ve bazlar biz bilsekte bilmesekte hayatımızın her yerinde ve biz bilmeden günde birçok tepkime oluşturuyoruz veya bu tepkimelere ev sahipliği yapıyoruz. Genel olarak; asitler ve bazların tepkimeye girerek oluşturdukları tuzlar suda çözünebilirler ve iyonik özelliğe sahiptiler. Asit-baz tepkimelerine ilerleyen konularda daha detaylı değineceğiz.

Bazı Kavramlar;

Nötralleşme: Asit ve bazın mol sayılarının birbirlerine eşit olmasıdır. asit ve bazlar arasındaki tepkimeler genellikle nötralleşme tepkimeleridir. Asit + Baz → Tuz + Su

pH Kavramı: pH, bir çözeltinin asitlik yada bazılık derecesini gösteren bir ölçüdür. pH derişimin eksi logaritması alınarak bulunur(asitler için). Ph 7 ise nötr, 7′ den küçükse asidik, 7’den büyükse baziktir.

Tampon Çözelti: Belli miktarda eklenilen asit veya bazın, çözeltinin pH’ ını değiştirmemesini sağlayan çözeltidir.

Aktif Metal: Asit veya su ile tepkimeye girdiğinde hidrojen gazı çıkaran maddelere denir. Örnek:Ca, Sr, Ba

Soy Metal: Altın gibi asitlerle tepkimeye girmeyen maddelere denir.

Yarı Soy Metal: Bazı asitlerle tepkimeye girip, bazılarıyla tepkimeye girmeyen maddelere denir.

Bazı Yaygın Asitler ve Yaygın Bazlar

  • Laktik asit (C3H6O3): Süt asididir.
  • Askorbik asit (C6H8O6): Portakal ve diğer turunçgillerde bulunur.
  • Malik asit: Elma asididir.
  • Sitrik asit (C6H8O7): Limontuzu olarak bilinir.
  • Asetik asit (CH3COOH): Sirke asididir.
  • Sodyum hidroksit (NaOH): Nem çekici olarak kullanılır.
  • Kalsiyum hidroksit (Ca(OH)2): Kireç, çimento yapımında kullanılır.
  • Hidroklorik asit (HCI): Tuz ruhu olarak bilinir.
  • Sülfirik asit (H2SO4): Zaçyağı olarak bilinir. Boya üretiminde kullanılır.

Asit ve Bazların Fayda ve Zararları

Asit denince aklımıza kötü şeyler gelsede midemizde sindirime yardımcı mide asidi bulunur, doymamış yağ asitleri vücudumuzda kolestrolü düşürür, toprakta bulunan asitler toprak yapısını düzenlerler. Yediğimiz limonda, içtiğimiz sütte de bazı asitler bulunur. Bazları ise çok bilmesekte asitler gibi hayatımızda kullanırız. Örneğin sabun.

Tuzlar

Çift Tuz: İki basit tuzdan meydana gelen tuzlardır.
Bazik Tuz: Bünyelerinde en az bir OH iyonu bulunduran tuzlardır.
Asidik Tuz: Bünyelerinde en az bir H+ iyonu bulunduran tuzlardır.

Bazı Tuz Elde Ediliş Yöntemleri

  • Baz + Asit –> Tuz + Su
  • Metal + Asit –> Tuz + H2
  • Bazik Oksit + Anhidrid –> Tuz
  • Metal + Halojen –> Tuz
  • Metal + Baz –> Tuz + H2
  • Bazik Oksit + Asit –> Tuz + Su
  • Metal + Ametal –> Tuz

Bazı Tuzlar ve Kullanıldıkları Yerler

  • NaCI: Yemeklerde, yolların buzlanmasının önlenmesinde ve başka alanlarda kullanılır.
  • Na2CO3: Çamaşır sodası olarak bilinir ve halk arasında yaygın kullanıma sahiptir.
  • NaHCO3:  Kabartma tozu olarak bilinir ve halk arasında yaygın kullanıma sahiptir.
  • CaSO4Alçıtaşı olarak bilinir ve halk arasında yaygın kullanıma sahiptir.
  • CaCO3: Kireçtaşı olarak bilinir ve halk arasında yaygın kullanıma sahiptir.

Tuzların Bazı Özellikleri

  • Katı kristal halde bulunurlar.
  • Katı halde iken elektrik akımını iletmezler ancak sulu çözelti haline getirilirse iletirler.
  • Asit ve bazların tepkimeleri sonucu tuzlar oluşur.

Asit Yağmurları nedir ve neden oluşur?
Sanayileşmenin bir sonucu olarak yakıtların kullanımından sonra havaya bırakılan azotdioksit ve kükürtdioksit gazları belli aşamalardan sonra bulutlardaki su damlacıkları tarafından emilir. Bu emilim sonucu suyun pH’ı düşer. Bu su damlacıkları yağmurlarla ve karlarla yeryüzüne inerek toprak, bitki ve yaşam dengesini bozmaya başlarlar. Eğer yağmur suyunun pH’ı 5 ve daha düşükse o yağmur için asit yağmuru diyebiliriz. Asit yağmurları ormanlara, bitkilere, akarsu yataklarına kısacası yaşama zarar vermektedir.