Giriş YapÜye Ol
Üye Sayımız;1670



Etiket Arşivi: Sorular

Hess Yasası Örnekleri ve Soruları

Hess Yasası Örnekleri ve Soruları

Hess yasası örnekleri ve soruları sayfamıza hoşgeldiniz 🙂 Örneklere geçmeden önce hatırlamamız gereken bilgileri aşağıda görebilirsiniz.

Hess Yasası nedir?
Bir reaksiyon birkaç aşamadan oluşuyorsa yani birden fazla tepkimenin sonucunda gerçekleşiyorsa bu reaksiyonların entalpilerinin toplanması da en son reaksiyonun entalpisini verir. Buna Hess Yasası (Kanunu) denir.

  1. Reaksiyon ters çevrilirse entalpi işaret değiştirir. (+ ise – , – ise +)
  2. Reaksiyon bir sayı ile çarpılırsa entalpide o sayı ile çarpılır.

Hess yasasını hatırladık, örneklere geçmeden önce dilerseniz termodinamik, entropi gibi kavramlarıda tekrar etmek isterseniz kimyasal reaksiyonlar ve enerji konu anlatımını okuyabilirsiniz.

Bazı tarayıcılarda alt ve üst indisler gözükmeyebiliyor. Bu yüzden eğer tepkime bir katsayı ile çarpılmışsa bu katsayı kalın olarak yazılmıştır.

Hess Yasası ile ilgili örnekler

1) Aşağıdaki reaksiyonları kullanarak Pb + PbO2 + 2H2SO4 —> 2PbSO4 + 2H2O reaksiyonunu elde ediniz ve ΔH°’ı hesaplayınız.

  • Pb + PbO2 + 2SO3 —> 2PbSO   ΔH° = -775 kJ
  • SO3 + H2O —> H2SO4                    ΔH° = -113 kJ

Çözüm:

  • Ne yapmamız gerekiyor? Bize verilen reaksiyonları ters çevirip, katsayıyla toplayıp, taraf tarafa toplayıp sorudaki reaksiyonu bulmamız gerekiyor. Bulmaca çözer gibi 🙂 Başlayalım.
  • 2. reaksiyonu 2 ile çarpalım. Tabiki ΔH° ‘ıda.

2SO3 + 2H2O —> 2H2SO4 ΔH = -226 kJ

  • Şimdide ters çevirelim, ters çevirince ΔH° ‘ında işareti değişir.

2H2SO4 —> 2SO3 + 2H2O ΔH° = 226 kJ

  • Şimdi soruya genel olarak göz atalım. Bizden istenen tüm bileşikleri elde ettik gibi. İlk tepkimeyi ve bizim değiştirdiğimiz tepkimeyi alt alta yazalım.

Pb + PbO2 + 2SO3 —> 2PbSO
2H2SO4 —> 2SO3 + 2H2O

  • Şimdi taraf tarafa toplayalım. Biliyoruz ki hem ürünlerde hem girenlerde olan aynı bileşikleri sadeleştirebiliyoruz. Yani 2SO‘ler sadeleşerek gitti.
  • Taraf tarafaa toplayarak bizden istenen reaksiyonu elde ettik.

Pb + PbO2 + 2H2SO4 —> 2PbSO4 + 2H2O

  • Reaksiyonu elde ettiğimize göre şimdi ΔH° hesabına gelebiliriz. 

İlk tepkimenin ΔH° = -775 kJ , ikinci tepkimenin ΔH° = 226 kJ. 

  • İkisini toplarsak ΔH° = -549 kJ buluruz.

Bize verilen ilk tepkimeyi olduğu gibi kullandık. Bu her soruda aynen kullanılacak demek değildir. İşimize nasıl yarayacaksa öyle kullanacağız tepkimeleri.


2) 2C + H2 —> C2H2 reaksiyonunun ΔH° değerini hesaplayınız.

  • C2H2 + (5/2)O2 –> 2CO2 + H2O     ΔH° = -1299.5 kJ
  • C + O2 –> CO2                                  ΔH° = -393.5 kJ
  • H2 + (1/2)O2 —> H2O                      ΔH° = -285.8 kJ

Çözüm:

  • Öncelikle soruya bakalım ve kafamızda şekillendirmeye çalışalım.
  • C2Hbize verilen tepkimelerde girenlerde, ancak son tepkimede ürünlerde bulunuyor. O halde ilk tepkimeyi ters çevirelim.

2CO2 + H2O —> C2H2 + (5/2)O2 ΔH° = +1299.5 kJ

  • Şimdi tekrar bakalım. Bize verilen ikinci tepkimede tek karbon var ancak final tepkimesinde 2 karbon var. O halde 2. tepkimeyi 2 ile çarpalım.

2C+ 2O2 —> 2CO2  ΔH° = -787 kJ

  • Tekrar göz attığımızda her şey tamam gibi. Final tepkimesinde bir tane Holduğu için 3. tepkimeyi olduğu gibi bırakıyoruz.

H2 + (1/2)O2 —> H2O  ΔH° = -285.8 kJ

  • Şimdi tüm tepkimeleri alt alta yazalım.

2CO2 + H2O —> C2H2 + (5/2)O2   ΔH° = +1299.5 kJ
2C+ 2O2 —> 2CO2                             ΔH° = -787 kJ
H2 + (1/2)O2 —> H2O                      ΔH° = -285.8 kJ

  • Taraf tarafa topladığımızda bizden istenen tepkimeyi ediyoruz.

2C + H2 —> C2H2

  • Şimdi bizden istenen ΔH° ‘ı hesaplayalım.

ΔH° = +1299.5 kJ + (-787 kJ) + (-285.8 kJ) = +226.7 kJ bulunur.


3) CH4 + NH3 –> HCN + 3H2 reaksiyonunun ΔH° değerini hesaplayınız.

  • N2 + 3 H2 —> 2 NH            ΔH° = -91.8 kJ
  • C + 2 H2 —> CH4                   ΔH° = -74.9 kJ
  • H2 + 2 C + N2 —> 2 HCN     ΔH° =  +270.3 kJ

Çözüm:

  • Soruya genel olarak baktığımızda final tepkimesinde 1 tane NH3 görüyoruz. Bizim ilk tepkimemizde ise 2 tane NH3 var. O zaman ilk tepkimeyi 1/2 ile çarpalım. NH3 ‘ün yerinide değiştirmek için tepkimeyi ters çevirelim. Yani ilk tepkimeyi hem 1/2 ile çarpıyoruz hemde ters çeviriyoruz.

NH—> (1/2)N2 + (3/2)H2    ΔH°= +45.9 kJ

  • CH4 ‘ü girenler kısmına almak için 2. tepkimeyi ters çeviriyoruz.

CH4 —> C + 2 H2   ΔH° = +74.9 kJ

  • HCN ‘in katsayısını düşürmek için ve bizden istenen final tepkimesini oluşturabilmek için 3. tepkimeyi 1/2 ile çarpıyoruz.

(1/2)H2 + C + (1/2)N2 —> HCN  ΔH° = +135.15 kJ

  • Şimdi elde ettiğimiz tepkimeleri taraf tarafa toplayalım.

NH3     —> (1/2)N2 + (3/2)H2
CH4 —> C + 2 H2
(1/2)H2 + C + (1/2)N2 —> HCN

  • Tepkimeleri taraf tarafa topladıktan sonra geriye bizden istenen reaksiyon kalır.

CH4 + NH3 –> HCN + 3H2

  • Tepkimemizi bulduğumuza göre şimdi ΔH hesaplayalım.

 ΔH° = +45.9 kJ + 74.9 kJ +135.15 kJ = 255.95 kJ bulunur.


Anlamadığınız yerleri yorum yaparak sorabilirsiniz 🙂

Elektron Dizilişi Örnekleri

İlk 30 Elementin Elekton Dizilişleri

Atom ve periyodik sistem konu anlatımında elektron dizilişlerinden bahsetmiştik. Bu sayfada ise sizlere ilk 30 elementin elektron dizilişlerini vererek hem kendinizi geliştirmenizi hemde takıldığınız yerlerde buradan bakarak yardım almanızı amaçlıyoruz.

Hatırlayalım
Elektron dizilişini yapmadan önce bilmemiz gereken elektron diziliş sıralaması nasıldı?

1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p6 6s2 4f14 5d10 6p6 7s2 5f14 6d10 7p6

Peki elektron diziliş sıralamasını biliyorsak bir sonraki adımımız neydi?

Öncelikle bize verilen elementin elektron sayısını 1s‘den itibaren yazmaya başlıyorduk. Yapmamız gereken üst indisleri sayarak gitmekti. Mesela 5 elektronlu bir element yazmak istiyorsak; 1s2 2s2 2pyazarız. Üst indisleri topladığımızda bize verilen elementin elektron sayısını yani 5’i elde etmiş oluruz.

Bazı tarayıcılarda üst indisler üstte gözükmeyebiliyor, harflerin yanında gözükebiliyor. Siz yazarken harflerin yanındaki sayıları üste alınız.

Hidrojen 1s1
Helyum 1s2
Lityum 1s2 2s1
Berilyum 1s2 2s2
Bor 1s2 2s2 2p1
Karbon 1s2 2s2 2p2
Azot 1s2 2s2 2p3
Oksijen 1s2 2s2 2p4
Flor 1s2 2s2 2p5
Neon 1s2 2s2 2p6
Sodyum 1s2 2s2 2p6 3s1
Magnezyum 1s2 2s2 2p6 3s2
Alüminyum 1s2 2s2 2p6 3s2 3p1
Si 1s2 2s2 2p6 3s2 3p2
Fosfor 1s2 2s2 2p6 3s2 3p3
Kükürt 1s2 2s2 2p6 3s2 3p4
Klor 1s2 2s2 2p6 3s2 3p5
Argon 1s2 2s2 2p6 3s3p6
Potasyum 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s1
Kalsiyum 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2
Skandiyum 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d1 4s2
Titanyum 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d2 4s2
Vanadyum 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d3 4s2
Krom 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d5 4s1
Manganez 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d5 4s2
Demir 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d6 4s2
Kobalt 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d7 4s2
Nikel 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d8 4s2
Bakır 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d10 4s1
Çinko 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d10 4s2

Daha kısa bir yolu yok mu?
Elektron sayısı arttıkça ve daha fazla elektronlu elementleri yazmaya çalıştığımızda sürekli 1s2 2s2 diye başlamak uzun ve yorucu olabiliyor. Şimdi sizlere bir kısayol vereceğiz.

Elektron Dizilişlerini Kısayoldan Yapmak

Kısayoldan yapabilmek için bilmemiz gerekenler;

  • Temel elektron dizilişini çok iyi bilmemiz gerekiyor.
  • Soygazların dizilişlerini ve atom numaralarını çok iyi bilmemiz gerekir.

Not: Soygazlar boş orbital bulundurmazlar. Yani tüm orbitalleri doludur.

Örnek: Kalsiyumun elektron dizilişini gösteriniz.

  • Ca = 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s
  • Kalsiyumdan bir önceki soygaz hangisidir? (Argon)
  • Argonun elektron dizilimi: 1s2 2s2 2p6 3s3p6

Neredeyse bir çoğu aynı değil mi?

  • Argon bir soygaz olduğu için boş orbital bulundurmaz. Bu yüzden kalsiyumun dizilimini yaparken Argon örneği kullanabiliriz. Yani;
  • Ca = [Ar] 4s2  yazabiliriz.

Bu bize ne kazandırır?

  • Sınavlarda hız kazandırır.
  • Yüksek elementlere gittiğinizde mesela size 58 atom numaraları elementin dizilişi lazım oldu. En baştan 1s2 2syazmaya başlarsanız hem vakit kaybı olur hemde karıştırma ihtimalimiz artar. Ama temel elektron dizilimini ve soygazları, soygazların nerde bittiğini bilirseniz sizden 58 istendiğinde 54 Ksenon’u yazıp geri kalanını çok kolay bir şekilde yapabilirsiniz.